Çin casusu casusluk faaliyetleri için LinkedIn’i nasıl kullandı?

Doktorasının konusu Çin dış siyasetiydi ve bu yükselen muhteşem gücün tesirini artırmak için hangi yollara başvurduğunu birinci elden gözlemleme fırsatına kavuşacaktı.

Pekin’deki akademik sunumunu yaptıktan sonra -Amerikan duruşma tutanaklarına göre- Dickson ismiyle da tanınan Jun Wei’yle, Çin fikir kuruluşlarında çalıştıklarını söyleyen bir çok kişi temas kurdu.

Kendilerine “siyasi raporlar ve bilgi” sağlaması karşılığında ödeme yapabileceklerini söylediler. Daha sonra ne istediklerini çok daha net tabir ettiler: “Söylentiler ve içerden bilgiler” toparlamasını istiyorlardı.

Jun Wei -yeminli sözüne göre- bu şahısların Çin istihbarat örgütü mensubu casuslar olduğunu anlamakta gecikmedi lakin onlarla teması da korudu. Evvel Güney Doğu Asya ülkelerine odaklanması istendi, daha sonra ABD hükümetiyle ilgili çalışmasını söylediler.

Jun Wei ya da daha çok tanındığı ismiyle Dickson Yeo’nun Çin ajanlığı macerası işte bu türlü başladı. Geçersiz bir danışmanlık şirketi kurup, meraklı bir akademisyen kimliği ile, mesleksel bağ ağları oluşturmakta kullanılan LinkedIn üzerinden ABD’deki gayelerini cezbetmeye girişti.

Geçen yılın Kasım ayında, kendi tabirine nazaran bir ABD subayını daima bilgi sızdırmaya ikna etmek üzere Amerika’ya giden Yeo, bu niyetini hayata geçiremeden tutuklandı.

Beş yıl sonra duruşmada

Beş yıl sonra -geçen hafta Cuma günü- ABD ile Çin ortasındaki alakaların güzelce gerginleştiği ve Amerikan idaresinin Pekin’in casusluk faaliyetlerini çökertmeye giriştiği bir devirde, Dickson Yeo bir Amerikan duruşması önünde Çin ismine yasadışı istihbarat topladığı suçlamasını kabul etti.

39 yaşındaki Singapurlu, 10 yıla kadar mahpusa mahkum edilebilir.

Asya ülkelerinin üst seviye bürokratlarını yetiştiren Singapur’daki Lee Kuan Yew Kamu Idaresi Fakültesi’nden sınıf arkadaşları, Dickson Yeo’nun itiraflarını duyunca şok oldular.

Doktora programından bir arkadaşı onun için “Sınıfta çok girişken bir öğrenciydi. Her vakit çok zeki olduğunu düşünmüşümdür” dedi.

Birebir arkadaşı, Dickson’un sık sık toplumsal adaletsizlikten kelam ettiğini ve çocukken ailesinin ne kadar maddi zahmet çektiğini anlattığını da ekledi.

Fakültenin eski çalışanlarından biri ise farklı bir portre çizdi ve Yeo’nun “kendisini fazla önemseyen biri üzere göründüğünü” anlattı.

Yeo’nun doktora danışmanı tanınmış Amerikalı-Çinli profesör Huang Jing, 2017 yılında “başka bir ülkenin tesir ajanı” olma suçlamasıyla Singapur’dan hudut dışı edilmiş fakat ülke ismi verilmemişti.

Tesir casusu (agent of influence) kavramı, direkt casusluk faaliyeti yapmaktan fazla bir diğer ülkenin çıkarları doğrultusunda fikirler savunmayı da kapsayan bir tanımlama olarak kullanılıyor.

Hakkındaki savları yalanlayan Profesör Huang Jing Singapur’dan ayrıldıktan sonra bir mühlet Washington DC’de çalıştı. Şu anda Pekin’de yaşıyor.

LinkedIn’i nasıl kullandı?

ABD’de Yeo’yu yargılayan duruşmadan alınan dokümanlara nazaran, Dickson Yeo, kendisini Çin istihbaratı için çalıştıran casuslarla bir çok kezler Çin’de biraraya geldi.

Bu buluşmalardan birinde kendisinden özel olarak ABD Ticaret Bakanlığı, yapay zeka ve Çin-ABD ticaret savaşı ile ilgili bilgi toplaması istendi.

Singapur Dışişleri Bakanlığı’nın eski baş müsteşarı Bilahari Kausikan Yeo’nun Çin istihbaratı için çalıştığının farkında olduğundan, ‘faydalı bir aptal’ olmadığından emin olduğunu söylüyor.

Yeo en değerli irtibatlarını, iş alakaları kurmak için kullanılan ve dünya çapında 700 milyon insanın kullandığı LinkedIn ağı yoluyla buldu.

Her ne kadar iş ilgileri ağı olsa da Washington Post’un haberine nazaran bir çok eski bürokrat, asker ve hükümetle çalışan şirket yetkilisi bu platformda geçmişte yaptıkları işlerle ilgili değerli bilgiler paylaşmaktan çekinmiyorlar. Bu da istihbarat örgütleri açısından tabir yerindeyse altın madeni kadar kıymetli bir kaynak oluşturuyor.

2018 yılında ABD karşı casusluk örgütü NCSC’nin başına getirilen William Evanina, Microsoft’a ilişkin bu platformda Çin’in “süper saldırgan” bir faaliyet içinde olduğunu söylemişti. LinkedIn Çin tarafından yasaklanmayan bir kaç Batılı toplumsal medya sitesinden biri.

Geçen yılın Mayıs ayında askeri sırları Çinli bir casusa vermek suçlamasıyla 20 yıl mahpusa mahkum olan eski CIA casusu Kevin Mallory de birinci ilgilerini LinkedIn üzerinden kurmuştu.

2017 yılında Alman istihbarat örgütü Çinli casusların LinkedIn’i kullanarak en az 10 bin Alman vatandaşıyla bağ kurmayı hedeflediğini açıklamıştı.

LinkedIn bu haberle ilgili soruları yanıtlamadı lakin daha evvel yaptığı açıklamalarda berbat niyetli faaliyetleri engellemek için kapsamlı tedbirler aldığını söylemişti.

Dickson Yeo, LinkedIn’i taramak yoluyla bulduğu ve gaye olarak saptadığı kimi şahıslardan uydurma danışmanlık şirketi için raporlar yazmalarını istemiş ve bu raporları Çinli irtibatlarına yollamıştı.

Hedeflediği bireylerden ABD Hava Kuvvetleri’nin F-35 savaş uçakları programında çalışan bir kişi, ekonomik ıstırabı olduğunu kabul etti.

Yeniden ABD ordusuna mensup olup Savunma Bakanlığı’na tayin olan bir subay, ABD kuvvetlerinin Afganistan’dan çekilmesinin Çin’e mümkün tesirleri bahisli bir rapor hazırlaması için Yeo’dan en az 2 bin dolar ödeme aldı.

Çinli casuslar, Yeo’dan münasebet kurduğu şahıslara, işlerinden şad olup olmadıklarını ya da mali sıkıntıları olup olmadığını sormasını istiyorlardı.

2018 yılında Vietnam’daki bir şovda tutuklandıktan sonra hudut dışı edilen, Lee Kuan Yew Fakültesi’nin eski öğrencilerinden Amerikan vatandaşı William Nguyen, Facebook’a geçen hafta koyduğu bir paylaşımda, Yeo’nun kendisiyle tekraren temas kurmaya çalıştığını söyledi.

Yeo, 2018 yılında danışmanlık şirketi için düzmece iş duyuruları koymaya başladı. Amerikalı savcılara verdiği bilgiye nazaran bu duyurulara 400’ü aşkın müracaat yapıldı ve bunların yüzde 90’ı “güvenlik soruşturmasından geçmiş” Amerikalı asker ve sivil bürokratlardan geliyordu. Bu bilgilerden bir kısmını Çinli istihbarat ilişkilerine yolladı.

‘Bütün istihbarat örgütleri LinkedIn’i kullanıyor’

LinkedIn’in casusluk faaliyetlerinde kullanılmasının cüretkarlık olduğu söylenebilir lakin Çin’in casusluk faaliyetleri ile ilgili bir kitabın muharriri olan Matthew Brazil’e nazaran hiç de şaşırtan değil.

Brazil, “Dünya çapında bir çok istihbarat örgütü bence muhtemelen bilgi kaynaklarına ulaşmak için LinkedIn’den faydalanıyor” diyor ve sürdürüyor:

“LinkedIn’e giren birinin çıkarları geçmişteki bütün faaliyetlerinin ayrıntılarını buraya koymayı gerektiriyor. İstihbaratçılar açısından bu inanılmaz bedelli bir kaynak.”

Brazil, danışmanlık şirketleri yoluyla insanlara uzman oldukları hususlarda rapor yazdırmanın, insanları ajanlaştırmakta kullanılan bir yol olduğunu, bu şahısların daha sonra kapalı bilgileri de sızdırmaya ikna edilebildiğini de kaydederek, “Klasik casusluk tekniklerinin çağdaş versiyonu bu” diyor.

Singapur-ABD ilgilerini tesirler mi?

ABD Adalet Bakan Yardımcısı John Demers, Yeo’nun davasının, Çin’in “Amerikan toplumunun şeffaflığını” nasıl suistimal ettiğine ve Çin vatandaşı olmayan bireyleri kullanarak Amerika’dan hiç ayrılmayan ABD vatandaşlarını nasıl hedeflediğine yeterli bir örnek oluşturduğunu söyledi.

Yeo’nun vatandaşı olduğu Singapur, 5 milyon 800 bin kişilik nüusunun çoğunluğunu etnik olarak Çinlilerin oluşturduğu ve ABD ile yakın münasebet içinde bir ülke. ABD’nin Singapur’da hava ve deniz üsleri var. Ancak Singapur tıpkı vakitte Çin ile alakalarını de daima olumlu bir çizgide sürdürdü.

Singapur Dışişleri Bakanlığı’nın eski yetkilisi Bilahari Kausikan, bir Singapurlunun isminin karıştığı bu birinci casusluk davasının ülkesinin ABD nezdindeki prestijine ziyan vermeyeceği inancında lakin Amerikalıların Singapurlulara daha kuşkulu yaklaşacağından telaş ediyor.

Pazar günü Singapur İçişleri Bakanı soruşturmanın, ülkenin güvenliğine ait direkt bir tehdide işaret etmediğini söyledi.

Yeo’nun doktorasını yaptığı fakültenin dekanı Danny Quah da, okula bağlı sürat bir kurumun ya da öğrencinin Yeo davasıyla ilgisinin bulunmadığını yazdı.

Okulun bir sözcüsü BBC’ye Yeo’nun 2019 yılında doktora programından müsaade aldığını ve doktora adaylığının son bulduğunu söyledi.

Dickson Yeo’nun bulduğu temaslar ve edindiği bilgilerle Çin istihbaratının istediği kadar ileri gidemediği de anlaşılıyor.

 

Geri
Instagram
Facebook
Superbox