Boykot Facebook’u ekonomik olarak bitirebilir mi?

18. yüzyıl sonlarında, kölelik aksileri, İngiliz halkını üretiminde kölelerin çalıştırıldığı eserleri satın almamaya çağırdı. Ve bu davet işe yaradı. 300 binden fazla kişinin şeker satın almayı durdurması, köleliğin kaldırılması cephesindeki presleri da artırdı.

#StopHateforProfit (Kâr için Nefreti Durdur) kampanyası, boykotu siyasi araç olarak kullanan son hareket.

Kampanya, Facebook’un nefret içeren ve ırkçı paylaşımları kaldırmak için gereğince efor sarf etmediğini savunuyor.

Şu ana kadar birtakım büyük şirketler kampanyaya katılarak Facebook ve birtakım öbür toplumsal medya platformlarına reklam vermeyi durdurduklarını açıkladı. 

Unilever, Coca-Cola ve Starbucks üzere reklamlarını Facebook’tan çeken şirketler arasına Ford, Adidas ve HP de eklendi.

Axios haber sitesi, Microsoft’un da “uygunsuz içerikler” hakkındaki tasaları nedeniyle, Mayıs ayında Facebook ve sahibi olduğu Instagram’a reklam vermeyi durdurduğunu yazdı.

Öte yandan Reddit ve Twitch üzere başka toplumsal medya platformları, kendi nefret zıddı tedbirlerini alarak, Facebook üzerindeki baskıyı artırdı.

Inanç kaybı

Evet bu boykot Facebook’a zarar verebilir mi?

Bu sorunun kısa karşılığı, evet. Facebook’un gelirinin büyük kısmı reklamlardan geliyor.

Aviva Inverstors’tan David Cumming BBC Today programında, inanç kaybı ve ahlaki prensiplerin yokluğuna dair algının, şirketi “mahvedebileceğini” söyledi.

Cuma günü Facebook payları yüzde 8 düştü – bu, Facebook’un sahibi Mark Zuckerberg’in teorik olarak yaklaşık 6 milyar dolar daha yoksullaşması mealine geliyor.

Lakin bu boykotun Facebook için uzun devirde varoluşsal bir tehdit oluşturup oluşturmayacağını iddia edebilmek kolay değil.

Öncelikle bu, bir toplumsal medya şirketinin karşılaştığı birinci boykot değil.

2017’de birçok büyük şirket, reklamlarının ırkçı ve homofobik medyalarla gösterilmesinin akabinde, YouTube’a reklam vermeyi durduracaklarını açıklamıştı.

Bu boykot şu an neredeyse büsbütün unutulmuş durumda. YouTube boykot kararı sonrası birtakım kurallarında değişikliğe gitti ve YouTube’un sahibi Google’da işler şu an tıkırında.

Bu boykotun Facebook’a iddialarınızdan daha az zarar vereceğine inanmak için sair sebepler de mevcut.

Daha düşük bütçeli çok fazla reklam veren var

Öncelikle, birçok şirket yalnızca Temmuz ayında, bir aylık boykot uyguladı.

2. olaraksa – ki bu daha kıymetli – Facebook’un reklamlarının birçoğu daha küçük ve orta ölçekli binlerce şirketten geliyor.

CNN’in haberine nazaran Facebook, en büyük bütçeli 100 şirketin reklamlarından geçen yıl 4,2 milyar dolar kazandı. Bu Facebook’un reklam gelirinin yüzde 6’sına tekabül ediyor.

Şu ana kadar orta ölçekli şirketlerin büyük çoğunluğu boykota katılmadı.

Reklam ajansı Digital Whiskey’nin strateji departmanı yöneticisi Mat Morrison, Facebook’a reklam vermemeyi maddi olarak kaldıramayacak çok fazla küçük şirket olduğunu söylüyor.

Morrison, yüksek fiyatlardan dolayı televizyonlara reklam veremeyen bu firmalar için, daha ucuz reklam imkanı sunan Facebook üzere platformların çok kıymetli olduğunu belirtiyor.

Morrison “İşlerimizi sürdürebilmemizin tek yolu, hedeflediğimiz hususî kitlelere bu platformlar üzerinden ulaşabilmek. Bu nedenle reklam vermeye devam edeceğiz” diyor.

Kimi açılardan Facebook, lobicilik yapmak için elverişli bir şirket üzere görünüyor. Facebook’un idare yapısı, sahibi ve CEO’su Mark Zuckerberg’e, değişim yapabileceği büyük bir güç veriyor.

Yani Zuckerberg bir şeyi isterse, sahiden yapabilir. Facebook’ta değişim için yalnızca bir kişinin başının değişmesi gerekiyor.

Lakin bunun tam zıddı de tasdikli. Hissedarların Zuckerberg’e, öbür şirketlerdekilerin tersine, pres yapabilecek kabiliyeti yok. Yani Zuckerberg değişim istemezse, yapmaz. 

Yeniden de Zuckerberg, birtakım adımları atmaya hazır olduğunun sinyallerini verdi. Cuma günü Facebook, nefret içeren paylaşımları etiketleyeceğini açıkladı. Bu hafta yeni adımlar da bekleniyor.

Lakin bu değişikliklerin “Kâr için Nefreti Durdur” kampanyasını ortadan kaldırmaya yetmesi beklenmiyor.

Ve bu sırada başka platformlar da kendi tedbirlerini almaya devam ediyor.

Pazartesi günü Reddit, taciz ve tehditkar davranışlarda bulunan kimi müelliflerin toplandığı “The Donald Forum” üzere başlıkları engelledi.

Reddit, ABD Lideri Donald Trump’la direkt bağlı olmayan ama onu destekleyen içeriklerin paylaşılmasına yardım eden topluluğun içeriklerinin geniş kitlelere ulaşmasının önüne geçti.

Ekseriyetle oyun oynayanların medya yayını için kullandığı Twitch de Trump’ın kampanyası tarafından kullanılan bir hesabı muvakkat olarak dondurdu.

Amazon’un sahip olduğu medya streaming sitesi, Trump’ın mitinglerine ilişkin iki görüntünün platformun nefret söylemi kurallarının ihlal ettiğini açıkladı. 

Twitch’in açıklamasında “Siyasi ya da haber kıymeti olan içeriklerde ayrımcılık yapmıyoruz” dendi.

Bu yıl tüm toplumsal medya şirketleri için kuvvetli bir yıl olacak ve Facebook da bundan muaf değil.

Şirketlerin bu periyottaki kılavuzu ise yeniden bilançoları, yani ticari dertleri olacak.

Son boykotun sonbahara kadar uzaması ve daha çok şirketin katılması halinde, bu yıl Facebook için belirleyici bir yıl olabilir.

Geri
Instagram
Facebook
Superbox